Triển lãm Hình và Hư vô: bản hòa tấu giữa thực tại và khoảng lặng

Triển lãm Hình và Hư vô với sự tham gia của 3 nghệ sĩ. Ảnh: AN Gallery

Trong những ngày cuối tháng 9/2026, giới thưởng ngoạn nghệ thuật tại TP.HCM chào đón một điểm dừng chân tĩnh tại và đầy tính chiêm nghiệm. Đó là triển lãm Hình và Hư vô (The Figure and the Void). Sự kiện mở ra cuộc đối thoại thị giác giàu triết lý giữa cái hữu hình và khoảng trống vô định.

Triển lãm Hình và Hư vô: bản hòa tấu giữa thực tại và khoảng lặng

“Hình” và “Hư Vô” là hai khái niệm đối lập nhưng gắn kết chặt chẽ trong triết học phương Đông và tư duy bản thể. Chúng biểu thị mối quan hệ giữa hữu hạn và vô hạn, giữa hữu hình và vô hình. Triển lãm Hình và Hư vô được giám tuyển bởi nhà phê bình nghệ thuật Richard Vine. Ông là nhà phê bình, tác giả và giám tuyển quốc tế, từng giữ vai trò Managing Editor của Art in America.

Ông đưa Nguyễn Trinh Thi, Rodney Dickson và Đinh Công Đạt – ba nghệ sĩ với ba ngôn ngữ khác biệt – vào một cuộc đối thoại chung về sự hiện diện, ký ức cùng những điều ẩn sau hình hài. Không tìm cách làm mờ đi khác biệt, Richard Vine để mỗi tác phẩm giữ trọn tiếng nói riêng. Đồng thời mở ra những khoảng lặng để người xem tự cảm nhận cũng như tự tìm thấy những kết nối của chính mình.

(Từ trái qua) Ba nghệ sĩ Nguyễn Trinh Thi, Rodney Dickson và Đinh Công Đạt cùng giám tuyển Richard Vine. Ảnh: AN Gallery

Chia sẻ với Harper’s Bazaar Việt Nam, Richard Vine cho biết:

“Khái niệm cốt lõi của triển lãm được xây dựng dựa trên sự tương tác và phụ thuộc lẫn nhau giữa hai trạng thái đối lập nhưng không thể tách rời. The Figure biểu trưng cho thực tại hữu hình. Đó là sự hiện diện của hình thể, cấu trúc chất liệu, nét gọt đẽo và những điểm nhấn rõ ràng trong không gian thị giác. The Void đại diện cho cõi vô hình. Bao gồm những khoảng trống không, bóng tối, sự vắng mặt hay những quãng nghỉ dài tĩnh lặng.”

Bằng cách khai thác nhịp điệu giữa khối đặc và khoảng rỗng, giữa nét cọ dày đậm và mảng màu để trống tột cùng, các tác phẩm trong triển lãm dẫn dắt người xem đi qua ranh giới mong manh. Ở đó, cấu trúc vật chất khép lại cũng là lúc hư vô bắt đầu cất lời. Đó không chỉ là câu chuyện của tạo hình, mà còn là ẩn dụ về tính vô thường và sự thanh thản trong tâm trí con người trước thế giới biến chuyển.

Ảnh: AN Gallery

Chân dung 3 nghệ sĩ tham gia triển lãm Hình và Hư vô

Nguyễn Trinh Thi là nghệ sĩ và nhà làm phim tại Hà Nội. Chị có thực hành trải rộng từ điện ảnh đến sắp đặt, tập trung vào ký ức, lịch sử và mối quan hệ giữa hình ảnh, âm thanh và không gian. Trong triển lãm Hình và Hư vô, Nguyễn Trinh Thi mang đến Pink Nights. Tác phẩm sắp đặt được tạo dựng gắn với chính không gian nơi triển lãm diễn ra. Tại đây, hình ảnh, ánh sáng và kiến trúc hòa vào nhau, cùng tạo nên một trải nghiệm. Hiện tại dường như luôn có bóng dáng của những điều đã qua.

Là họa sĩ người Bắc Ireland hiện sống và làm việc tại New York, Rodney Dickson dành phần lớn sự nghiệp làm nghệ thuật để khám phá con người, ký ức cùng những vệt hằn trải nghiệm trong đời sống nội tâm. Trong triển lãm lần này, Rodney Dickson trở lại với hình ảnh “thousand-yard stare”. Đó là ánh nhìn xa xăm, trống rỗng của những tâm hồn từng đi qua tổn thương. Ẩn sau vô số lớp màu bồi đắp rồi che lấp trên nền vải, họa sĩ không tìm cách kể về nỗi đau. Thay vào đó là hướng sự chú ý đến một trạng thái rất mong manh của con người. Nơi thể xác vẫn hiện diện trước mắt, nhưng tâm trí dường như đã trôi về một nơi xa xăm.

Ảnh: AN Gallery

Đinh Công Đạt là một trong những gương mặt quen thuộc của điêu khắc đương đại Việt Nam. Hơn ba thập niên gắn bó với nghệ thuật, ông không ngừng tìm kiếm cảm hứng từ những điều gần gũi trong đời sống. Và chuyển hóa chúng qua nhiều chất liệu khác nhau, từ sơn mài, gốm, sứ đến sợi thủy tinh.

Ở triển lãm Hình và Hư vô, Đinh Công Đạt mở ra một thế giới nơi con người hiện diện bằng những hình hài rõ nét. Nhưng phía sau sự hiện hữu ấy lại là một khoảng lặng khó nắm bắt. Những gương mặt nối tiếp nhau, các ánh nhìn cùng hướng về một phía, khiến cái riêng dần hòa vào cái chung. Để rồi tạo nên một nhịp điệu thị giác vừa thân thuộc, vừa gợi lên cảm giác mơ hồ khó gọi tên.