Triển lãm Gặp Người “Nghệ” – Artist Dinners

Từ những hình ảnh nhòe mờ của Phạm Xeen, sắc màu trừu tượng của Quốc Anh Lê đến những can thiệp không gian của Lê Phi Long, chuỗi sự kiện triển lãm Gặp Người “Nghệ” – Artist Dinners mở ra cơ hội tiếp cận nghệ thuật đương đại Việt Nam qua những cuộc đối thoại gần gũi, nơi tác phẩm không chỉ được nhìn ngắm mà còn được cảm nhận bằng ký ức, trực giác và trải nghiệm sống.

Đôi khi, đứng trước một tác phẩm nghệ thuật, điều đáng giá nhất không phải là tìm ra ý nghĩa mà người nghệ sĩ muốn truyền tải, mà là nhận ra điều gì đang chuyển động bên trong chính mình. Một vệt màu gợi nhớ về miền quê cũ, hình hài mờ nhòe đánh thức một ký ức tưởng đã quên, hay bề mặt thô ráp của vật liệu khiến người xem suy ngẫm về thời gian. Nghệ thuật đương đại, trong sự đa dạng của ngôn ngữ biểu đạt, mở ra những cuộc gặp gỡ như thế: không nhất thiết cần một lời giải thích duy nhất, mà cần sự cởi mở để mỗi người tự tìm thấy cách diễn giải của riêng mình.

Tinh thần ấy hiện diện trong chuỗi Gặp Người “Nghệ” – Artist Dinners, với các buổi gặp gỡ cùng những nghệ sĩ đương đại Việt Nam. Thông qua những cuộc trò chuyện trực tiếp và hành trình khám phá tác phẩm, chuỗi sự kiện đưa công chúng đến gần hơn với thực hành nghệ thuật, từ những câu chuyện cá nhân khởi nguồn sáng tác đến cách chất liệu, ký ức và không gian được chuyển hóa thành ngôn ngữ thị giác.

Các nghệ sĩ tham gia chuỗi sự kiện Gặp Người “Nghệ” – Artist Dinners

Phạm Xeen và những miền ký ức nhòe mờ

Trong thực hành hội họa của Phạm Xeen, hình người và phong cảnh hiếm khi hiện lên với đường nét rạch ròi. Các hình ảnh tan vào nhau, mềm đi dưới những lớp màu, tựa như một cảnh tượng đang được hồi tưởng thay vì ghi nhận trực tiếp. Sự nhòe mờ không làm nghèo đi hình ảnh, mà ngược lại, mở rộng không gian dành cho trí tưởng tượng của người xem.

Nguồn cảm hứng ấy gắn với trải nghiệm cá nhân của nghệ sĩ khi chứng kiến cha mình dần mất đi thị lực sau một cơn đột quỵ. Từ sự thay đổi trong cách nhìn và cảm nhận thế giới, Phạm Xeen bắt đầu buông bỏ thói quen quan sát sự vật qua những đường biên rõ ràng. Hội họa trở thành phương thức để anh đối diện với nỗi đau, sự bất định và những biến chuyển khó gọi tên trong đời sống.

Trong cuộc gặp gỡ với Phạm Xeen, câu chuyện sáng tác không dừng ở việc giải thích những gì hiện diện trên mặt toan. Người nghệ sĩ chia sẻ về hành trình rời bỏ công việc văn phòng để theo đuổi hội họa, cũng như cách những điều bình thường trong cuộc sống có thể trở thành điểm khởi đầu cho sáng tạo. Một tác phẩm màn cửa tre từ những thử nghiệm gần đây của anh còn gợi mở sự quan tâm đến vật liệu, ánh sáng và độ xuyên thấu, cho thấy khả năng mở rộng ngôn ngữ nghệ thuật vượt khỏi mặt phẳng hội họa.

Quốc Anh Lê: Khi trực giác dẫn đường

Ngày 23/10, cuộc gặp gỡ tiếp theo trong chuỗi sự kiện Gặp Người “Nghệ” – Artist Dinners đưa công chúng đến với thế giới trừu tượng của Quốc Anh Lê. Tại đây, câu hỏi quen thuộc “Bức tranh này có ý nghĩa gì?” có thể được thay thế bằng một cách tiếp cận khác: ta cảm thấy gì khi đứng trước tác phẩm?

Trong ngôn ngữ hội họa của Quốc Anh Lê, ký ức và cảm xúc được chuyển hóa thành những hình thể không dễ nắm bắt. Các nét cọ đen, trắng và đỏ tương phản mạnh trong những tác phẩm tại khu vực Well-being của ANIMA không đưa ra một câu chuyện tuyến tính, cũng không giới hạn người xem trong một cách hiểu cố định. Thay vào đó, màu sắc, nhịp điệu và sự tương tác giữa các hình thể tạo nên một không gian cảm nhận mở.

Với nghệ thuật trừu tượng, việc không nhận diện được một hình ảnh cụ thể đôi khi khiến người xem bối rối. Nhưng chính sự không chắc chắn ấy có thể trở thành lời mời gọi khám phá. Khi tạm gác nhu cầu tìm kiếm đáp án, người xem có cơ hội lắng nghe phản ứng tự nhiên của bản thân trước màu sắc, đường nét và khoảng trống.

Buổi Art Walk cùng Quốc Anh Lê hướng đến cuộc đối thoại như vậy, để những câu chuyện phía sau vệt cọ trở thành chất liệu tham khảo, thay vì lời giải thích đóng lại mọi khả năng diễn giải.

Đặng Quang Tiến: Giữa ký ức đồng quê và nhịp chuyển của thời đại

Trong sê-ri màu nước Chạy Đồng, họa sĩ Đặng Quang Tiến đưa người xem trở về miền ký ức phù sa Bến Tre, nơi hình ảnh những đàn vịt trên đồng khô gợi nhắc một phần đời sống nông thôn Nam Bộ. Bằng bảng màu nâu vàng mộc mạc, anh tái hiện khung cảnh tưởng chừng bình dị, thân thuộc, nhưng không dừng lại ở việc lưu giữ hình ảnh quê nhà. Những vệt sáng neon hiện đại xuất hiện bên cạnh sắc màu trầm ấm, tạo nên sự tương phản giữa hai thế giới: một bên là nhịp sống gắn với đất đai, mùa vụ và những tập quán lâu đời; bên kia là dòng chảy đô thị hóa cùng những biến chuyển không ngừng của thời đại.

Chính sự đặt cạnh ấy khiến Chạy Đồng vượt khỏi giới hạn của một bức tranh phong cảnh. Đàn vịt không chỉ là hình ảnh của miền quê, mà còn gợi mở những suy tư về sự dịch chuyển, khả năng thích nghi và mối quan hệ giữa con người với nơi chốn mình thuộc về. Khi những giá trị quen thuộc đứng trước sự thay đổi, điều gì sẽ được gìn giữ, điều gì buộc phải chuyển mình? Và trong quá trình hòa nhập với nhịp sống mới, liệu chúng ta có đang vô tình để lại phía sau những điều từng làm nên bản sắc của mình?

Qua ngôn ngữ màu nước, Đặng Quang Tiến tạo nên cuộc đối thoại giữa ký ức và hiện tại, giữa nét bình dị của đời sống nông thôn và những tín hiệu thị giác của thế giới đương đại. Tác phẩm không đưa ra câu trả lời dứt khoát, mà để người xem tự tìm thấy những liên tưởng riêng. Có lẽ, điều còn đọng lại sau Chạy Đồng chính là cảm giác về một miền quê đang chuyển động, nơi ký ức vẫn hiện diện ngay cả khi cảnh vật và đời sống không ngừng đổi thay.

Từ trải nghiệm cá nhân đến đối thoại nghệ thuật

Nhìn lại các cuộc gặp gỡ cùng Mzung Nguyễn, Đặng Quang Tiến và Phạm Xeen, có thể nhận ra sự đa dạng trong cách nghệ sĩ đương đại Việt Nam tiếp cận chất liệu và chuyển hóa trải nghiệm sống thành hình ảnh.

Trong sê-ri Đông Hải, Mzung Nguyễn sử dụng những mẩu báo cũ được tái cấu trúc, xác san hô và lưới thép để gợi nhắc ký ức sinh thái, cũng như mối tương quan mong manh giữa đại dương và đời sống đô thị. Đặng Quang Tiến đưa người xem về miền ký ức phù sa Bến Tre qua những đàn vịt trên đồng khô, nơi sắc nâu vàng mộc mạc đặt cạnh các vệt sáng neon hiện đại. Sự đối lập ấy mở ra suy ngẫm về nơi chốn, sự thay đổi và cách con người thích nghi với dòng chảy thời cuộc. Mỗi nghệ sĩ theo đuổi một ngôn ngữ riêng, nhưng cùng cho thấy nghệ thuật không nhất thiết bắt đầu từ những ý niệm lớn lao. Nó có thể khởi nguồn từ một trải nghiệm riêng tư, một vật liệu bình thường, một cảnh tượng quen thuộc hay một biến chuyển trong cách nhìn thế giới.

Khi công chúng có cơ hội gặp trực tiếp người sáng tạo, lắng nghe câu chuyện phía sau tác phẩm và đặt câu hỏi từ trải nghiệm của chính mình, khoảng cách giữa nghệ thuật và đời sống dần được thu hẹp. Điều còn lại sau một cuộc gặp không nhất thiết là sự thấu hiểu trọn vẹn, mà có thể chỉ là một hình ảnh lưu lại trong tâm trí, một câu hỏi chưa có lời đáp, hay một cách nhìn khác về những điều vốn quen thuộc.

Và đôi khi, đó cũng là khởi đầu đẹp nhất của một cuộc đối thoại với nghệ thuật.