Số phận Xuân Hoa trong Thượng Công Chúa khiến khán giả xót xa

Nhân vật Xuân Hoa trong Thượng Công Chúa. Ảnh: Weibo @尚公主官微

Sinh ra trong hoàng tộc hay lớn lên với thân phận tỳ nữ, người phụ nữ trong Thượng Công Chúa đều phải đối diện với những giới hạn vô hình của xã hội phong kiến.

Nếu Mộ Vãn Dao là công chúa có quyền lực lẫn địa vị nhưng vẫn phải đấu tranh để làm chủ tương lai, thì thị nữ Xuân Hoa lại không có cả tiếng nói lẫn quyền lựa chọn. Hai nhân vật, hai hoàn cảnh tưởng chừng cách biệt, cùng phản ánh một thực tế cay đắng về quyền phụ nữ: Trong một xã hội mà hôn nhân, danh phận và lợi ích gia tộc được đặt lên trên mong muốn cá nhân, phụ nữ rất khó tự quyết định cuộc đời mình.

Xuân Hoa trong Thượng Công Chúa chịu tổn thương từ chính những người thân

Nhân vật Xuân Hoa và Lưu Văn Cát trong phim Thượng Công Chúa. Ảnh: Weibo @尚公主官微

Trong Thượng Công Chúa, Xuân Hoa là tỳ nữ thân cận của Đan Dương công chúa Mộ Vãn Dao (Mạnh Tử Nghĩa thủ vai). Nàng không có tham vọng bước chân vào hoàng thất, cũng chẳng mơ tưởng đến một cuộc hôn nhân quyền quý để đổi đời. Mong muốn của Xuân Hoa vô cùng giản dị: tiếp tục ở bên hầu hạ công chúa và được sống bình yên bên người mình yêu, Lưu Văn Cát.

Điều khiến câu chuyện của Xuân Hoa trở nên đau lòng không nằm ở việc nàng sinh ra với thân phận thấp kém, mà ở chỗ ngay cả một ước nguyện bình thường như thế cũng không được tự mình quyết định.

Xuân Hoa may mắn có người chủ tốt, được công chúa Mộ Vãn Dao đối đãi chân thành. Trong mối quan hệ chủ tớ vốn có khoảng cách địa vị rõ rệt, sự quan tâm của công chúa mang đến cho nàng cảm giác được trân trọng và bảo vệ. Thế nhưng, sự an toàn ấy không thể xóa bỏ những bất công mà nàng phải đối mặt bên ngoài phủ công chúa.

Ảnh: Weibo @尚公主官微

Bi kịch ập đến khi Tấn Vương để mắt đến Xuân Hoa. Thay vì bảo vệ con gái, mẹ, anh trai và chị dâu nàng lại nhìn thấy cơ hội đổi đời cho gia đình. Họ lấy cớ mẹ lâm bệnh để gọi Xuân Hoa trở về, sau đó cho nàng uống thuốc và đưa lên giường Tấn Vương.

Điều đáng sợ nhất là sự phản bội ấy được ngụy trang dưới danh nghĩa tình thân. Gia đình Xuân Hoa có thể viện cớ rằng họ đang tìm cho nàng một mối hôn sự tốt, đang mở ra con đường thăng tiến cho cả nhà. Nhưng đằng sau những lời biện minh ấy là lòng tham và tư tưởng xem con gái như một phương tiện để củng cố lợi ích gia tộc.

Ảnh: Weibo @尚公主官微

Trong xã hội phong kiến, hôn nhân của phụ nữ nhiều khi không đơn thuần là chuyện tình cảm giữa hai cá nhân. Đó còn là sự liên kết giữa các gia đình, là công cụ để đổi lấy địa vị, tài sản và quyền lực. Tương lai của một người phụ nữ bị sắp đặt như một món hàng.

Xuân Hoa có tình yêu, có mong muốn riêng, nhưng tất cả đều trở nên vô nghĩa trước lựa chọn của những người thân. Nàng không chỉ mất đi cơ hội sống bên người mình yêu, mà còn phải đối diện với sự thật rằng những người đáng lẽ phải bảo vệ mình lại chính là người đẩy mình vào bi kịch.

Khi hôn nhân trở thành con đường sống sót thay vì lựa chọn của tình yêu

Ảnh: Weibo @尚公主官微

Cuối cùng, Xuân Hoa phải gả cho Tấn Vương, bỏ lại tình cảm với Lưu Văn Cát. Nếu nhìn từ bên ngoài, đây có thể được xem là một cuộc hôn nhân mang tính chất đổi đời, giúp nàng thị nữ bước chân vào tầng lớp quyền quý. Nhưng với Xuân Hoa, đó không phải một lựa chọn xuất phát từ tình yêu hay khát vọng cá nhân, mà là kết quả của một chuỗi sắp đặt và ép buộc.

Sau biến cố, Xuân Hoa đã mang thai. Mộ Vãn Dao dù thương xót và muốn bảo vệ nàng cũng chưa có đủ quyền lực để thay đổi hoàn toàn cục diện. Cuộc hôn nhân với Tấn Vương trở thành phương án ít bất lợi hơn trong những lựa chọn mà công chúa có thể tìm ra để cứu Xuân Hoa.

Ảnh: Weibo @尚公主官微

Ảnh: Weibo @尚公主官微

Chi tiết này trong phim Thượng Công Chúa cho thấy một khía cạnh đáng suy ngẫm: Đôi khi, điều mà xã hội gọi là đổi đời chưa chắc đã là hạnh phúc của người trong cuộc. Một cuộc hôn nhân có thể mang lại danh phận, tiền bạc và sự bảo đảm về vật chất, nhưng không thể bù đắp cho quyền tự quyết đã bị tước đoạt.

Xuân Hoa buộc phải lựa chọn sống tiếp trong hoàn cảnh mình không mong muốn. Nhưng sống sót không đồng nghĩa với việc đã có được một cuộc đời như ý. Nàng có thể chấp nhận thực tại để bước tiếp, nhưng điều đó không có nghĩa những tổn thương trong lòng sẽ biến mất, càng không có nghĩa nàng phải tha thứ cho những người thân đã phản bội mình.

Ở hướng đối lập, công chúa quyền quý Mộ Vãn Dao cũng không hoàn toàn được làm chủ số phận

Ảnh: Weibo @尚公主官微

Nếu Xuân Hoa đại diện cho những người phụ nữ ở tầng lớp thấp, không có quyền lực và dễ trở thành đối tượng bị gia đình đem ra trao đổi, thì Mộ Vãn Dao lại là một lát cắt khác của thân phận nữ giới trong xã hội phong kiến.

Sinh ra trong hoàng tộc, là Đan Dương công chúa được tôn trọng và sở hữu địa vị mà nhiều người ao ước, Mộ Vãn Dao có nhiều điều kiện để bảo vệ bản thân hơn Xuân Hoa. Nàng có tiếng nói, có người ủng hộ và có khả năng can thiệp vào những chuyện mà một tỳ nữ bình thường không thể thay đổi.

Thế nhưng, địa vị cao không đồng nghĩa với tự do tuyệt đối.

Là công chúa, cuộc đời Mộ Vãn Dao gắn liền với hoàng quyền, lợi ích gia tộc và những quy tắc của triều đình. Mọi lựa chọn của nàng đều có thể ảnh hưởng đến những mối quan hệ chính trị, quyền lực và danh dự hoàng thất. Nàng có thể sở hữu nhiều quyền lực hơn người khác, nhưng vẫn phải đấu tranh để giữ lấy những điều bản thân thực sự mong muốn.

Hôn nhân và tình cảm của một người phụ nữ hoàng tộc cũng khó có thể tách rời khỏi những tính toán về gia thế, địa vị và lợi ích chính trị. Thân phận công chúa tưởng chừng là đặc quyền, nhưng đồng thời cũng trở thành một chiếc lồng được tạo nên bởi những kỳ vọng và trách nhiệm mà nàng không dễ dàng thoát khỏi.

Ảnh: Weibo @尚公主官微

Hai thân phận, một bi kịch trong phim Thượng Công Chúa

Đặt Mộ Vãn Dao bên cạnh Xuân Hoa, Thượng Công Chúa tạo nên một sự tương phản đáng chú ý. Một người đứng trên đỉnh cao của trật tự xã hội, một người ở vị trí thấp nhất trong mối quan hệ chủ tớ. Một người có khả năng tác động đến vận mệnh của người khác, người còn lại thậm chí không thể tự quyết định cuộc hôn nhân của chính mình.

Nhưng điểm chung giữa họ là đều phải sống trong những giới hạn được thiết lập bởi xã hội và gia đình. Nếu Xuân Hoa bị người thân biến thành công cụ đổi lấy lợi ích, Mộ Vãn Dao cũng phải đối diện với những ràng buộc của dòng dõi và hoàng quyền. Hai người phụ nữ không chịu cùng một mức độ bất công, nhưng đều phải đấu tranh để giữ lại quyền lựa chọn cho bản thân.

Đây cũng là điều khiến câu chuyện của hai nhân vật có ý nghĩa vượt ra ngoài sự đối lập về thân phận. Bộ phim không chỉ đặt ra câu hỏi phụ nữ nghèo khổ có thể chịu đựng bao nhiêu bất công, mà còn gợi nhắc rằng ngay cả những người phụ nữ có địa vị cao cũng chưa chắc được sống theo ý mình.

Ảnh: Weibo @尚公主官微

Đặc biệt, câu chuyện của Xuân Hoa cho thấy gia đình không phải lúc nào cũng là nơi an toàn. Trong xã hội đặt nặng tư tưởng gia trưởng, tình thân đôi khi bị biến thành công cụ để hợp thức hóa sự kiểm soát. Người ta có thể nhân danh tương lai tốt đẹp của con gái, danh dự gia đình hay lợi ích chung để quyết định thay nàng, nhưng lại quên mất rằng người phải sống với hậu quả của những quyết định ấy chính là nàng.

Trong khi đó, Mộ Vãn Dao cho thấy ngay cả khi một người phụ nữ có đủ địa vị để bảo vệ người khác, nàng vẫn không thể dễ dàng phá bỏ toàn bộ những quy tắc đang chi phối cuộc đời mình. Lòng tốt của công chúa có thể giúp Xuân Hoa tìm được một lối thoát, nhưng không thể lập tức xóa bỏ những bất công đã khiến nàng rơi vào hoàn cảnh ấy.

Bởi vậy, bi kịch của Xuân Hoa không chỉ nằm ở việc nàng phải từ bỏ người mình yêu. Nỗi đau lớn hơn là nàng chưa từng thực sự được trao quyền lựa chọn. Điều khiến khán giả xót xa nhất khi chứng kiến số phận Xuân Hoa chính là sự thật rằng nàng không hề đòi hỏi quá nhiều. Nàng chỉ muốn được sống bình yên, được yêu người mình yêu và được tự quyết định tương lai. Thế nhưng, ngay cả những mong muốn giản dị ấy cũng trở thành điều xa xỉ.