Review những tập đầu Thái Bình Niên: Phim chính sử cũng không tránh khỏi tranh cãi

bzvn-phim-su-thi-thai-binh-nien-cua-bach-vu-chu-a-van-va-chau-vu-dong-duoc-dau-tu-voi-boi-canh-do-so-3

Ảnh: Những cảnh quay đại cảnh nhiều nhân vật trong Thái Bình Niên

Bộ phim chính sử quy mô lớn của Đài CCTV, Thái Bình Niên, đã đưa giai đoạn đen tối nhất trong lịch sử Trung Quốc – thời Ngũ Đại Thập Quốc – vào câu chuyện. Tác phẩm là một dự án chính sử hiếm hoi trong những năm gần đây.

Trong thời đại quá nhiều phim cổ trang hư cấu lịch sử, dùng hiện tại gán ghép cho quá khứ, có lẽ khán giả mê thể loại cổ trang đã không thể nhớ nổi lần cuối xem một bộ phim chính sử là tác phẩm nào. Bởi phim có mật độ tình tiết dày đặc và độ hóc búa “căng não”, khán giả dù mới xem bốn tập đầu tiên của Thái Bình Niên thì cũng cảm thấy như mình đã xem tương đương tám tập phim cổ trang thông thường. Có lẽ đối với những ai không quen thuộc với lịch sử Trung Hoa và đặc biệt là thời đại được khai thác trong phim thì việc theo dõi bộ phim không khác nào thử thách sự kiên nhẫn của chính mình.

Mỗi khung hình của Thái Bình Niên đều tái hiện chân thực một trang sử sách

Bạch Vũ trong vai Tiêu Hoàng Thục, Châu Vũ Đồng trong vai Tôn Thái Chân. Ảnh: 电视剧太平年

Thời Ngũ Đại Thập Quốc, khói lửa vừa tạm lắng, những năm đầu Bắc Tống, khói bếp mới bắt đầu bay lên. Trong thời đại loạn lạc binh đao, quyền lực thay đổi như chong chóng, mỗi lựa chọn đều liên quan đến sống còn.

Bốn tập đầu Thái Bình Niên là phần mở đầu của câu chuyện, tập trung vào việc dàn dựng cục diện thời loạn. Các cảnh quay chuyển đổi giữa chiến trường phương Bắc âm u và triều đình Giang Nam ẩm ướt, một câu chuyện hoành tráng về quyền lực, sinh tồn và ý nghĩa thực sự của “thái bình” đã bắt đầu mở ra.

Mở đầu bằng cách song song hai tuyến truyện, bộ phim phủ kín màn hình bằng màu sắc hỗn loạn của thời Ngũ Đại Thập Quốc. Ở phương Bắc, quân đội của Tiết độ sứ Hậu Tấn Trương Ngạn Trạch rơi vào cảnh thiếu lương thực, xuất hiện tình tiết kinh hoàng “lấy con người làm lương thực”. Cảnh quay chuyển hướng, phương Nam nước Ngô Việt cũng không yên ổn. Vụ “trộm bán giáp trụ trong nội khố” đã lộ ra mạng lưới lợi ích của thương nhân Trình Chiêu Duyệt, tướng lĩnh Hà Thừa Huấn và những người khác. Thiếu niên Tiền Hoằng Thục phát hiện manh mối và bí mật điều tra, nhưng lại mở ra một vòng xoáy chính trị lớn hơn.

Ảnh: 电视剧太平年

Trọng tâm kịch tính thực sự của bốn tập đầu là trận động đất quyền lực sau cái chết đột ngột của Ngô Việt Vương. Quyền thần giàu mưu lược Hồ Tiến Tư (do Nghệ Đại Hồng thủ vai) phong tỏa tin tức, quyết đoán xử tử đối thủ chính trị Đại Doan đang nắm binh quyền, đưa Hoàng tử thứ sáu Tiền Hoằng Tá mới 16 tuổi lên ngôi vua.

Còn nam chính toàn phim, Ngô Việt Vương tương lai Tiền Hoằng Thục, lúc này mới chỉ là một hoàng tử nhàn tản. Mang theo sự ngây thơ tuổi trẻ, anh sẵn sàng lấy tính mạng để ép buộc, chỉ để cứu người anh thứ ba Tiền Hoằng Dục bị liên lụy ra khỏi cuộc thanh trừng chính trị. Tiền Hoằng Dục lại dẫn đến thế lực chính trị của Du Đại nương tử đang chiếm đóng đảo Hoàng Long, không phục tùng sự cai trị của vua tại nước Ngô Việt.

Nghê Đại Hồng trong vai Hồ Tiến Tư. Ảnh: 电视剧太平年

Hơn bảy mươi năm của thời Ngũ Đại Thập Quốc, năm triều đại phương Bắc thay đổi liên tục, nhiều nước phương Nam cùng tồn tại, đoạn lịch sử này vốn đã hỗn loạn, các nhân vật then chốt và sự kiện lớn của mỗi nước đều xa lạ với đa số người xem.

Thái Bình Niên lấy nước Ngô Việt làm tuyến chính để triển khai, trên cơ sở tôn trọng lịch sử, biên kịch không dùng dung lượng dài dòng để trình bày bối cảnh, cũng không đắm chìm vào những cuộc tranh giành quyền lực giàu tính kịch, đạt được tuyến chính rõ ràng mạch lạc, điều đó đã là không dễ dàng. Dù lượng thông tin lịch sử là vô cùng lớn, nhưng cảm giác mỗi khung hình đều đáng để người xem lật lại sách sử này cũng có thể coi là một thành tựu.

Thái Bình Niên cũng không tránh khỏi những đánh giá trái triều

Những tập đầu tiên của Thái Bình Niên đã nhận về những đánh giá hai chiều vô cùng rõ rệt. Những khán giả yêu thích đã ca ngợi “chất lượng cấp điện ảnh” và “sự trở lại của phim chính sử”, cho rằng trang phục, hóa trang, đạo cụ được trau chuốt, lời thoại nửa văn ngôn nửa bạch thoại cùng những màn tranh quyền đoạt vị phức tạp, cuối cùng cũng mang đến một bộ phim cần phải động não khi xem.

Tranh cãi của Thái Bình Niên xoay quanh số lượng nhân vật quá nhiều và diễn xuất của dàn diễn viên

Ảnh: 电视剧太平年

Chỉ trong bốn tập đầu, đã có hơn 30 nhân vật lịch sử quan trọng tuần tự xuất hiện. Quá nhiều nhân vật khiến khán giả khó lòng nhớ hết. Tạo hình na ná nhau theo phong cách các chú râu dài mặc đồng phục khiến người xem bị “mù mặt”, chỉ biết họ mặc triều phục màu tím, màu đỏ, ai nấy đều có chức trọng quyền cao.

Ngoài việc nhân vật phức tạp, còn có nhịp độ kể chuyện. Cốt truyện nhanh chóng chuyển đổi giữa nhiều tuyến: nội chiến Ngô Việt, tình thế hỗn loạn phương Bắc, sự trưởng thành của thiếu niên… Thực sự rất khó để hiểu được phim khi mà không mở sách tra cứu.

Ảnh: 电视剧太平年

Vì dàn diễn viên phụ dày đặc, các diễn viên chính trở nên mờ nhạt. Nhân vật trung tâm của phim, Triệu Khuông Dẫn do Chu Á Văn thủ vai, có rất ít cảnh quay. Tiền Hoằng Thục do Bạch Vũ thủ vai bị đánh giá là không truyền tải được hình ảnh nhân vật. Tôn Thái Chân do Châu Vũ Đồng thủ vai dù xuất hiện ít ỏi nhưng đã nhận về không ít lời chỉ trích vì cho rằng duyên qua đường của cô ảnh hưởng đến cảm xúc xem phim của khán giả.

Với một bộ phim xoay quanh các nhân vật chính vẫn là câu chuyện tranh đấu của nam nhân thì những lời “đổ lỗi” trở nên quá vô lí. Thực tế chứng minh thành bại của một bộ phim luôn là rất nhiều yếu tố, không có bất kì một diễn viên nào đủ để gánh một bộ phim trên vai hoặc đẩy nó xuống bùn lầy.

Nội dung hướng đến chính sử và khát vọng thái bình đáng được khen ngợi

Chu Á Văn vài Triệu Khuông Dẫn. Ảnh: 电视剧太平年

Mặc dù còn nhiều lời phê bình, nhưng nỗ lực của xây dựng nội dung cho Thái Bình Niên lại đặc biệt quý giá nhất là trong thời kỳ “mùa đông của phim ảnh Hoa ngữ”, phim cổ trang xen quá nhiều yếu tố hiện đại làm mất đi tính “cổ” quen thuộc.

Thay vì tập trung vào những cuộc chinh phục binh đao sắt máu, Thái Bình Niên đã hướng ống kính vào sự việc “nạp thổ quy Tống”, hành động chấm dứt thời kỳ Ngũ Đại Thập Quốc.

Ảnh: 电视剧太平年

“Thái bình” là lý tưởng tối thượng khắc sâu trong xương cốt của con người. Nhưng từ phân tranh đến thống nhất, từ chiến tranh loạn lạc đến biển lặng sông trong, đằng sau hai chữ “thái bình” ấy đã chôn vùi bao nhiêu lựa chọn khó khăn và sự hy sinh vĩ đại của con người? Nước Ngô Việt nổi danh khắp thiên hạ nhờ “thái bình niên”. Trong thời kỳ hỗn loạn của Ngũ Đại Thập Quốc, Ngô Việt đã tìm cách sinh tồn trong kẽ hẹp, bảo vệ bờ cõi và an dân, thực hiện chính sách ẩn nhẫn để tránh khỏi nỗi khổ chiến tranh.

Ảnh: 电视剧太平年

Đoàn làm phim Thái Bình Niên đã chuẩn bị nhiều năm, cố gắng phục dựng kết cấu lịch sử. Biên kịch Đổng Triết cũng chia sẻ rằng sáng tác là quá trình tìm kiếm ánh sáng văn minh trong biển sử liệu mênh mông. Thái Bình Niên giống như một ấm trà lâu năm cần thưởng thức chậm rãi, lúc đầu uống có thể hơi chát, nhưng hậu vị ngọt ngào nằm ở khí tiết và trí tuệ của thời đại ấy. Theo dõi bộ phim có lẽ cần một chút kiên nhẫn, nhưng việc thấu hiểu lịch sử phức tạp thì phải cần có thời gian nghiền ngẫm và nghiên cứu.