Trang sức giả cổ lên ngôi nhờ phim ảnh

Trang sức giả cổ lên ngôi nhờ phim ảnh. Ảnh: Weibo @万宝德

Có những thiết kế trang sức không chỉ để đeo, mà để mơ. Mỗi sợi vàng uốn cong, mỗi cánh chim bằng kim loại mỏng manh mang theo một phần ký ức lấp lánh của tổ tiên. Phim cổ trang đã giúp nghệ thuật hoa khảm tinh xảo và xa xỉ ấy trở lại – qua dòng trang sức giả cổ. Lấp lánh ánh vàng, thổn thức màu lam của đá quý, những món trang sức trên tóc, trên vành tai các diễn viên “triệu người mê” đưa công chúng chạm vào vẻ đẹp vĩnh cửu của quá khứ.

Hơi thở ngàn năm trong đường tơ kim loại

Vòng cổ mẫu đơn. Ảnh: Weibo @万宝德

Giữa thế giới hiện đại, thật khó tin rằng có một nghề vẫn bắt đầu bằng sợi vàng mỏng như tơ. Người thợ thủ công cầm sợi kim loại nhỏ. Họ bóp, lấp, xếp, bện, ghép, hàn… các động tác tưởng chừng đơn giản nhưng cần cả đời để tinh thông. Hoa khảm hay kỹ nghệ “tế kim” chính là sự kết hợp giữa kim loại quý và bàn tay con người ở mức độ tinh vi nhất. Vàng, bạc, đồng được vuốt mỏng thành sợi, uốn thành hoa văn, xếp thành cánh phượng, nâng đỡ ngọc và đá quý.

Không có máy móc nào đủ tinh tế để thay thế. Chỉ có nhịp thở người thợ và ánh lửa trong lò mới có thể tạo nên linh hồn của món trang sức. Những món đồ hoa khảm cổ xưa từ trâm cài đến bông tai đều rực rỡ theo cách không thể gọi tên. Người ta nói đó là “xa xỉ phẩm của trời”, vì chỉ nhìn thôi cũng thấy thời gian và sự khéo léo đã được nén lại.

Trang sức giả cổ − xu hướng mới của người trẻ

Lược cài của Châu Như Âm (do Vương Diễm thủ vai) trong Quý nữ (2025). Ảnh: Weibo @万宝德

Xu hướng trang sức giả cổ đang trở thành một làn gió mới trong thời trang. Không phải thứ “giả” rẻ tiền, mà là sự tái hiện đầy cảm xúc của nghệ thuật kim hoàn cổ xưa, mang tinh thần hoa khảm, những đường nét uốn lượn, họa tiết cát tường… Sự rực rỡ có phần gợi nhớ phong cách hoàng gia.

Trong vài năm gần đây, những món trang sức mang hơi thở cổ điển được các bạn trẻ săn đón cuồng nhiệt. Giữa đời sống hối hả, ai cũng có lúc muốn tìm một thứ bình yên, một chút lãng mạn, một ít hoài cổ để ôm vào lòng. Trang sức giả cổ, đặc biệt là những món lấy cảm hứng từ hoa khảm, chính là chiếc cầu mềm mại nối hiện tại với ngàn năm trước.

Trâm cài hoa mẫu đơn. Ảnh: Weibo @万宝德

Bản chất của “giả cổ” không nằm ở việc sao chép quá khứ, mà là tái diễn giải di sản để phù hợp với thẩm mỹ người đương thời. Quá khứ hóa thân thành phụ kiện, còn người trẻ trở thành “người kể chuyện” tiếp theo của di sản ấy.

Không phải ai trong đời cũng từng bước vào cung điện, chạm vào vàng bạc của những triều đại đã qua. Nhưng ai cũng có thể đeo một chiếc trâm hoa khảm được làm theo kỹ pháp cổ xưa. Khi diện lên tai đôi khuyên lấy cảm hứng từ thời Đường, hay cài lên tóc chiếc trâm dáng phượng Minh triều, người trẻ đang đeo cả một lớp văn hóa, lớp ký ức trên người, chứ không phải “giả cổ để nhìn giống cổ”. Trang sức giả cổ, vì thế, không phải “truyền thống hóa” con người hiện đại, mà là hiện đại hóa cách người ta tiếp xúc với truyền thống.

Nghệ thuật hoa khảm, vẻ đẹp không dành cho sự vội vã

Bông tai đèn lồng cung đình thời Minh, khai quật ở quận Cổ Lâu tại Nam Kinh. Ảnh: Weibo @万宝德

Hoa khảm từng được xem là kỹ nghệ thượng đẳng chỉ dành cho cung đình. Những món đồ ấy tượng trưng cho quyền lực, sự thanh cao và thẩm mỹ tuyệt đối. Không phải vàng nào cũng có thể rút thành tơ. Chỉ kim loại tinh khiết mới đủ mềm để vuốt thành sợi mỏng mà không gãy. Người thợ phải kiểm soát từng độ uốn, từng góc xoay sao cho cánh hoa cong mà không bị giòn, đường vàng mềm mà không chảy lệch.

Để tạo ra họa tiết hình mây, người thợ có khi mất vài ngày chỉ để điều chỉnh độ lượn sao cho bồng bềnh tự nhiên. Cánh phượng lại cần hàng chục sợi vàng, đan chéo để tạo hiệu ứng “lung linh khi chuyển động”. Những viên đá lấp lánh đặt giữa những sợi kim loại như hạt mưa rơi vào lưới vàng. Mỗi món đồ đều là một bản phối sắc: lam của mã não, đỏ của hồng ngọc, xanh đậm tựa lông chim phỉ thúy. Khi ánh sáng chạm vào, sắc màu ấy ngân lên như một khúc nhạc.

Câu chuyện trong từng mẫu chế tác

Trâm cài trong phụng quan Cửu Phượng. Ảnh: Weibo @万宝德

Trang sức hoa khảm, dù là cổ vật hay phiên bản giả cổ hiện đại, luôn kể một câu chuyện. Những trâm phượng cổ làm bằng tơ vàng, gắn đá mã não đỏ từng được chế tác để hoàng hậu đội trong đại lễ. Mũ miện của các bậc đế vương đính những con rồng ghép bằng sợi vàng mảnh đến mức có thể thấy rõ từng vảy nhỏ. Mỗi đóa hoa được uốn bằng kim loại đều không héo. Đó là vẻ đẹp vĩnh cửu mà thời gian không thể chạm đến.

Trang sức giả cổ ngày nay kế thừa tinh thần ấy. Dù làm bằng kỹ thuật hiện đại hơn, chúng vẫn giữ những câu chuyện cát tường: hoa nở, mây trôi, chim đậu, rồng uốn lượn.

Sự hồi sinh của nghệ thuật tinh hoa

Bông tai đèn lồng cung đình − cổ vật thời nhà Thanh. Ảnh: Weibo @万宝德

Khi điện ảnh và thời trang lên ngôi, nghệ thuật hoa khảm lại trở thành nguồn cảm hứng bất tận. Những bộ phim cổ trang đình đám khiến khán giả say mê vì nội dung, vì những bộ trang sức lấp lánh như vừa bước từ cung điện trong tranh.

Những nghệ nhân hiện đại đang phục dựng kỹ nghệ cổ, biến những món đồ vốn chỉ dành cho hoàng thất thành hình ảnh đại chúng, nhưng không hề mất đi sự cao quý. Họ dùng những chất liệu hiện đại hơn, nhẹ hơn, bền hơn, để người trẻ có thể đeo mỗi ngày mà vẫn cảm nhận được hồn cốt xưa. Trang sức giả cổ vì thế là một nỗ lực giữ lại di sản qua hình thức thời trang hóa.

Vì sao Gen Z yêu trang sức giả cổ?

Trâm cài phượng. Ảnh: Weibo @万宝德

Có lẽ vì trong mỗi người đều có một phần thuộc về ngày xưa. Một chút mơ mộng, một chút hoài niệm, một chút cảm giác rằng những điều đẹp đẽ nhất thường đến từ sự tinh tế và kiên nhẫn. Trang sức giả cổ, nhất là dòng lấy cảm hứng hoa khảm, khiến người đeo thấy mình mềm lại, chậm lại, nữ tính và lãng mạn hơn. Đeo lên tai một bông hoa kim loại nhỏ, ta bỗng cảm thấy mình như sống trong bức họa cổ. Đeo một chiếc trâm phượng, ta như nghe tiếng leng keng của lò rèn xưa vọng về.

Khi vẻ đẹp quá khứ bước vào thế giới hiện đại

Mão phượng phụng quan Cửu Phượng được giản lược với trọng lượng nhẹ, tăng thêm phần tinh tế. Ảnh: Weibo @万宝德

Không ai sống mãi trong quá khứ. Nhưng họ có thể giữ một mảnh của quá khứ bên mình. Những món trang sức giả cổ, được làm từ bàn tay của những người yêu nghề, chính là cách người hiện đại giữ gìn vẻ đẹp ngàn năm mà không cần trở thành hoàng hậu hay cung phi. Chỉ cần đeo chúng lên, ta biết mình đang chạm vào một truyền thống lớn hơn chính mình.

Vàng và lửa đã tạo ra vẻ đẹp ấy. Con người của hôm nay đang làm cho nó sống lại. Giữa vô vàn xu hướng đến rồi đi, trang sức giả cổ và nghệ thuật hoa khảm vẫn đứng đó, như lời nhắc rằng cái đẹp thật sự không bao giờ lỗi thời. Nó vượt qua thời gian, vượt qua thời đại, vượt qua mọi đổi thay của đời người. Chỉ cần một đôi tay nâng niu và trái tim biết rung động trước những điều tinh tế.