Đạo diễn Đặng Thái Huyền: Kỷ luật quân đội và một đời theo đuổi ký ức bằng điện ảnh

Đặng Thái Huyền bước vào Mưa đỏ với tư cách đạo diễn, nhưng ở lại với bộ phim bằng trách nhiệm của một quân nhân và sự dịu dàng của người kể chuyện.

Thượng tá, NSƯT Đặng Thái Huyền – Đạo diễn phim Mưa đỏ nhận giải Đạo diễn xuất sắc nhất tại Ngôi sao xanh 2025

Mưa đỏ vừa khép lại mùa giải Ngôi sao xanh 2025 bằng “cơn mưa” danh hiệu: Phim hay nhất do Hội đồng nghệ thuật bình chọn; Đạo diễn xuất sắc nhất trao cho Thượng tá, NSƯT Đặng Thái Huyền; Nam diễn viên được yêu thích nhất dành cho Steven Nguyễn (vai Quang); Nam diễn viên phụ xuất sắc nhất dành cho diễn viên Phương Nam (vai Tạ); Sáng tạo xuất sắc cho họa sĩ Vũ Việt Hưng; Steven Nguyễn – Lê Hạ Anh được trao giải Cặp đôi được yêu thích nhất.

Trong dư âm ấy, tôi có dịp gặp đạo diễn Đặng Thái Huyền, cùng chị lần giở lại những ký ức từ Mưa đỏ đến hành trình dài làm nghề giữa kỷ luật và cảm xúc.

Mưa đỏ – Bộ phim sinh ra từ mệnh lệnh của ký ức

Poster phim Mưa đỏ

Với đạo diễn Đặng Thái Huyền, một quân nhân đang phục vụ trong Quân đội Nhân dân Việt Nam, Mưa đỏ hình thành trong bối cảnh đất nước hướng tới kỷ niệm 80 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2–9. Bộ phim được Quân ủy Trung ương (Bộ Quốc phòng), Thủ trưởng Tổng cục Chính trị chỉ đạo giao phó cho Điện ảnh Quân đội.

Mưa đỏ là công việc mang tính sứ mệnh, khi đất nước nhìn lại những trang sử lớn của dân tộc. Là một quân nhân, tôi ý thức rất rõ: mỗi khuôn hình, mỗi câu chuyện trong phim đều gắn với ký ức, với máu xương của biết bao thế hệ cha anh”.

Trong cách chị nói về Mưa đỏ, người ta không thấy sự phân định rạch ròi giữa nghệ thuật và nhiệm vụ. Đạo diễn nhìn Mưa đỏ như một nỗ lực nghiêm cẩn: dùng nghệ thuật để lịch sử bước ra khỏi trang sách, hòa vào đời sống cảm xúc của người hôm nay. Điện ảnh, trong lựa chọn ấy, trở thành chiếc cầu mềm mại nối quá khứ và hiện tại.

Kỷ luật tạo nên kim cương

Trên phim trường Mưa đỏ

Phim trường Mưa đỏ vận hành trong khuôn khổ chặt chẽ của môi trường quân đội. Với nhiều người, kỷ luật thường gợi cảm giác cứng nhắc. Nhưng với chị Huyền, kỷ luật lại tạo ra không gian lý tưởng để sáng tạo thăng hoa.

“Môi trường quân đội đã cho tôi ‘xương sống’, nền tảng vững chắc để tổ chức và điều hành bộ phim quy mô lớn. Tinh thần kỷ luật, tập thể, sự tôn trọng tổ chức giúp tôi nhìn phim trường như một chỉnh thể gắn kết, nơi không ai thừa và cũng không ai riêng lẻ”.

Khi cả ê-kíp cùng chia sẻ một mục tiêu chung và thấu hiểu ý nghĩa thiêng liêng của một bộ phim, thì tinh thần tập thể sẽ trở thành động lực mạnh mẽ nhất để vượt qua mọi thử thách.

Đạo diễn Đặng Thái Huyền: Hai vai trò, một trái tim

Giữa đạo diễn điện ảnh và sĩ quan quân đội, chị Đặng Thái Huyền luôn coi hai vai trò ấy là hai mặt bổ trợ cho nhau. Quân đội rèn cho chị nguyên tắc, trách nhiệm và bản lĩnh đối diện khó khăn. Điện ảnh trao cho chị cảm xúc, sự thấu cảm và khả năng lắng nghe.

Với phim chiến tranh, sự thiên lệch về một phía đều dễ dẫn đến cực đoan: cảm xúc thuần túy có thể trượt sang bi lụy, tính kỷ luật khiến bộ phim mất đi hơi thở đời sống. Chị chọn cách để kỷ luật làm điểm tựa cho sáng tạo, giúp cảm xúc đặt đúng chỗ, để lịch sử được kể lại bằng sự chân thành, tỉnh táo và nhân văn.

“MÔI TRƯỜNG QUÂN ĐỘI giúp tôi nhìn LỊCH SỬ
bằng SỰ KHIÊM NHƯỜNG TÔN TRỌNG”

Sứ mệnh của điện ảnh quân đội trong thời bình

So với thế hệ đi trước, những người làm phim trong khói lửa chiến tranh và hậu chiến, điện ảnh quân đội hôm nay đứng trước một bối cảnh khác: hòa bình, hội nhập và sự thay đổi của thị hiếu khán giả.

Theo chị Huyền, bên cạnh việc tiếp tục khắc ghi lịch sử và truyền thống của Quân đội Nhân dân Việt Nam, điện ảnh quân đội còn hướng đến việc kể lại những câu chuyện về thân phận con người với những góc nhìn cuộc sống muôn hình vạn trạng của ngày hôm nay.

Các nhà làm phim cũng cần đổi mới cách thể hiện và ngôn ngữ kể chuyện, phù hợp với nhiều đối tượng khán giả trong nước và quốc tế, để tác phẩm vừa giáo dục truyền thống, khơi dậy lòng tự hào dân tộc, vừa mang tinh thần đổi mới.

Qua những cuộc gặp gỡ với người lính, cựu chiến binh, chị Huyền hiểu rằng chiến tranh không chỉ có chiến công, mà còn đầy mất mát. Nhận thức ấy khiến chị luôn thận trọng khi kể chuyện chiến tranh. Mưa đỏ được đặt như một lát cắt nhỏ của hiện thực, đủ chân thật để người xem cảm nhận cái giá của hòa bình.

Con số kỷ lục cho bộ phim lịch sử – chiến tranh

“Một bộ phim làm được” là câu chuyện của điều kiện và khả năng sản xuất. Còn “một bộ phim cần phải làm” là câu chuyện của trách nhiệm với lịch sử và xã hội. Có những đề tài dù khó và tốn kém, nhưng nếu không thực hiện thì sẽ để lại khoảng trống trong ký ức cộng đồng. Mưa đỏ thuộc nhóm những bộ phim như vậy. “Khi những nhân chứng lịch sử ngày càng ít đi, việc kể lại câu chuyện chiến tranh bằng điện ảnh trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Dự án này, vì thế, không thể trì hoãn”, chị Huyền chia sẻ.

8,3 triệu lượt khán giả đến với Mưa đỏ là minh chứng rằng khán giả vẫn sẵn sàng mở lòng với phim lịch sử – chiến tranh, khi tác phẩm được làm bằng sự nghiêm túc và cảm xúc chân thành.

Điện ảnh quân đội giữa thị trường và ký ức

Trên phim trường Mưa đỏ

Trong bối cảnh điện ảnh Việt Nam ngày càng thương mại hóa, Điện ảnh Quân đội Nhân dân được xác định vừa đồng hành với đời sống đương đại, vừa giữ vai trò như một tuyến phòng thủ cho ký ức lịch sử.

65 năm qua, đơn vị này đã tạo nên hàng nghìn tác phẩm khắc họa hình ảnh người chiến sĩ. Quan điểm sáng tác của đơn vị, dựa trên cơ sở đường lối, quan điểm về văn hóa nghệ thuật của Đảng, Nhà nước, Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng; Làm phim phục vụ lợi ích của Đảng, của Quân đội, để đóng góp vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân.

Theo đạo diễn Đặng Thái Huyền: “Chúng tôi không đứng ngoài thị trường, nhưng cũng không để thị trường chi phối toàn bộ giá trị nghệ thuật và tư tưởng của tác phẩm”. Những bộ phim có chiều sâu lịch sử và nhân văn vẫn có thể chạm tới đông đảo khán giả, nếu được đầu tư đúng hướng và thực hiện bằng tâm huyết thật sự.

Lòng yêu nước của thế hệ sinh ra trong hòa bình

Năm 2025 đánh dấu một cột mốc đặc biệt khi đất nước ta hướng tới nhiều ngày lễ và sự kiện kỷ niệm trọng đại. Trong bối cảnh đó, lòng yêu nước của thế hệ trẻ hôm nay được thể hiện theo một cách khác hơn so với thế hệ đi trước. Họ không lớn lên giữa khói lửa chiến tranh, nhưng lại mang trong mình nhu cầu mạnh mẽ để hiểu rõ về lịch sử. Từ đó, họ có thể xác định được vị trí, vai trò, trách nhiệm của bản thân trong hiện tại và tương lai của đất nước.

Qua những câu chuyện kể bằng cảm xúc, lịch sử trở nên gần gũi, sống động. Lòng yêu nước sẽ nuôi dưỡng bằng sự thấu hiểu, trân trọng những giá trị đã đánh đổi bằng máu xương và chuyển hóa thành ý thức trách nhiệm với Tổ quốc trong từng hành động cụ thể của mỗi cá nhân hôm nay.

Điện ảnh chính là lời nhắc về giá trị của hòa bình

Thế giới đang chứng kiến nhiều biến động, xung đột và bất ổn kéo dài. Điện ảnh, đặc biệt là thể loại phim lịch sử – chiến tranh, có vai trò như một lời nhắc: Hòa bình không phải trạng thái mặc nhiên tồn tại, đó là thành quả vô cùng mong manh, được xây dựng từ những hy sinh, mất mát không thể bù đắp của biết bao thế hệ.

Phim chiến tranh không hướng tới tôn vinh bạo lực, không khơi dậy hận thù. Mà hướng đến việc phơi bày bản chất khốc liệt của chiến tranh để khán giả phản tỉnh. Khi điện ảnh tiếp cận chiến tranh bằng tinh thần nhân văn và trách nhiệm, nó có thể lan tỏa những giá trị về hòa bình, sự thấu hiểu và tôn trọng con người, vượt qua mọi biên giới.

CÓ THỂ BẠN QUAN TÂM:

Harper’s Bazaar Việt Nam

Xem thêm