BTS nhá hàng các ca khúc trong album Arirang trong buổi live show miễn phí tại Quảng trường Gwanghwamun. Ảnh: @netflix
Sau gần 4 năm chờ đợi, ngày 20/3 vừa qua, BTS đã đánh dấu sự trở lại bằng album mới Arirang. Nhưng vì sao giữa vô vàn lựa chọn, BTS lại quyết định đặt tên album là Arirang?
Cái tên Arirang tựa như linh hồn của người Hàn
Arirang vốn là tên của bài dân ca nổi tiếng và được yêu mến bậc nhất trên bán đảo Triều Tiên. Trong nhiều thế kỷ, ca khúc này tồn tại như một “quốc ca không chính thức”, vang lên trong đời sống thường nhật lẫn những thời khắc trọng đại của dân tộc.
Nguồn gốc chính xác của cái tên Arirang đến nay vẫn còn gây tranh luận. Một số học giả cho rằng “ari” bắt nguồn từ từ cổ mang nghĩa “đẹp đẽ” hoặc “xót xa”, còn “rang” có thể hiểu là “người thương”. Dù cách lý giải nào đúng, phần lớn đều đồng thuận rằng hai âm tiết ấy gợi nên một cảm giác vừa dịu dàng vừa da diết.
Ảnh: @netflixkr
Điều đặc biệt là Arirang không có một phiên bản duy nhất. Có hơn 60 dị bản chính và hàng nghìn biến thể lời ca được ghi nhận. Tuy nhiên, đa phần đều miêu tả sự khó khăn khi vượt qua một ngọn núi. Hình ảnh vượt qua đèo Arirang thường được xem như ẩn dụ của hành trình rời khỏi khổ đau để hướng tới hy vọng.
Trong số các dị bản, phiên bản phổ biến nhất thường mở đầu bằng câu hát quen thuộc “Arirang, arirang, arariyo”. Giai điệu mộc mạc, dễ nhớ, dễ hát và dễ biến tấu. Bất kỳ ai cũng có thể cất lên bài ca ấy, thêm vào những câu hát phản ánh tâm sự của riêng mình.
Qua nhiều thế hệ, người dân hát Arirang trên cánh đồng lúa, trong lễ cưới, tại những buổi sum họp gia đình và cả giữa các phong trào xã hội. Bài hát vì thế trở thành chiếc cầu nối cảm xúc bền bỉ giữa con người với con người.
Chắc chắn với những thành viên BTS, những câu ca Arirang cũng là một phần trong chính tuổi thơ của các thành viên.
Vì sao Arirang có vị trí đặc biệt với người Hàn Quốc?
Ảnh: @netflixkr
Giá trị của Arirang còn ở vai trò lịch sử. Trong thời kỳ Nhật Bản đô hộ Hàn Quốc (1910–1945), bài hát trở thành biểu tượng tinh thần của lòng kháng cự và bản sắc dân tộc.
Sau thành công của bộ phim câm Arirang năm 1926. Ca khúc chủ đề đã khiến khán giả rơi nước mắt khi kể câu chuyện về một người dân bị tra tấn đến phát điên. Sức lan tỏa mạnh mẽ ấy khiến chính quyền thực dân phải ra lệnh cấm bài hát. Nhưng càng bị ngăn cản, Arirang càng sống dai dẳng trong ký ức tập thể.
Vượt lên trên yếu tố chính trị, Arirang còn là một trong số rất ít biểu tượng văn hóa có thể vượt qua chia cắt địa lý. Khi quan hệ liên Triều căng thẳng, âm nhạc này vẫn được cả hai phía gìn giữ như di sản chung.
Tổ chức UNESCO đã công nhận Arirang là Di sản Văn hóa Phi vật thể của nhân loại, và điều đáng nói là cả hai miền đều đăng ký bảo tồn. Trong những khoảnh khắc lịch sử hiếm hoi, âm điệu Arirang còn thay thế quốc ca.
Tại lễ diễu hành chung của hai miền ở Thế vận hội Sydney 2000 và Thế vận hội Pyeongchang 2018, Arirang đã vang lên như tiếng nói hòa giải. Trước đó, những màn trình diễn đại hợp xướng Arirang tại Sân vận động May Day ở Bình Nhưỡng cũng cho thấy tầm vóc biểu tượng của ca khúc này.
BTS quay về văn hóa nguồn cội với album Arirang
Ảnh: @netflix
Khi nhiều nhóm nhạc K-pop theo đuổi hình ảnh toàn cầu hóa, việc BTS đặt tên album là Arirang ngay lập tức thể hiện thông điệp rõ ràng khẳng định nhóm không rời xa cội nguồn quê hương.
Suốt sự nghiệp, nhóm luôn lồng ghép yếu tố truyền thống vào sản phẩm âm nhạc, từ việc mặc hanbok trong MV, khai thác các vấn đề xã hội Hàn Quốc cho tới những sân khấu phối khí dân gian hiện đại. Tên album lần này như một lời khẳng định mạnh mẽ hơn bao giờ hết.
RM trăn trở về tên album cho lần tái xuất này của nhóm. Ảnh: @netflixkr
Trưởng nhóm RM chia sẻ rằng sau khi cả bảy thành viên hoàn thành nghĩa vụ quân sự và tái hợp, câu hỏi lớn nhất họ đặt ra là: “Điều gì thực sự làm nên BTS?”. Và họ tìm được câu trả lời ở chính nguồn cội văn hóa.
“Chúng tôi muốn cho mọi người biết mình xuất phát từ đâu. Cả 7 thành viên trong nhóm đều là người Hàn Quốc, nên sẽ rất hay nếu đưa vào album một thứ gì đó tượng trưng cho Hàn Quốc. Và từ khóa Arirang đã xuất hiện”
Anh cho biết cả nhóm đều là người Hàn Quốc, và việc đưa một biểu tượng dân tộc vào album là cách thể hiện niềm tự hào xuất thân. Không chỉ vậy, với riêng anh, Arirang gợi nên những cảm xúc man mác, nỗi nhớ và tình yêu.
j-hope cũng đồng tình khi nói rằng tên album chứa đựng mọi cung bậc cảm xúc chân thật nhất của cuộc sống và đại diện cho gốc rễ con người họ. Trong khi đó, Jungkook xem Arirang như sợi dây kết nối tất cả, giữa các thành viên và giữa nhóm với người hâm mộ.
Với J-Hope, Arirang như cội nguồn gốc rễ của họ. Ảnh: @netflixkr
Với BTS, Arirang còn là ẩn dụ cho hành trình chia xa, chờ đợi, đoàn tụ mà họ và fandom đã cùng trải qua suốt thời gian nhập ngũ. Đó là nỗi nhớ, là niềm tin, là khoảnh khắc tái hợp sau thử thách đúng tinh thần mà bài dân ca hàng trăm năm tuổi vẫn truyền tải.
Album Arirang là lời chào trở lại và là cây cầu đưa khán giả toàn cầu chạm vào nền tảng văn hóa đã nuôi dưỡng nên BTS.
VỀ MÀN TÁI XUẤT CỦA BTS:
Harper’s Bazaar Việt Nam
