Quý ông Valentino Garavani bên các người mẫu trong thiết kế màu đỏ của mình. Ảnh chụp năm 1999 ở Rome. Ảnh: Getty Images
Xin gửi lời chào vĩnh biệt đến ông hoàng của sắc đỏ. Valentino Garavani, nhà thiết kế thời trang cao cấp nước Ý, đã qua đời vào thứ Hai tại nhà riêng ở Rome trong vòng tay những người thân yêu. Ông hưởng thọ 93 tuổi.
Được mệnh danh là “ông trùm thời trang” theo nhận định của John Fairchild, cựu biên tập viên của Women’s Wear Daily, ông Garavani đã thành lập công ty mang tên mình vào năm 1959. Trong nửa thế kỷ tiếp theo, ông không chỉ thiết kế trang phục cho giới quý tộc mà còn trở thành người ngang hàng với họ.
“Ở Ý, có Giáo hoàng – và có Valentino,” Walter Veltroni, khi đó là thị trưởng Rome, đã nói trong một bài viết về nhà thiết kế này trên tạp chí The New Yorker năm 2005.
Valentino Garavani là ai?
Valentino Garavani sinh năm 1932 tại Voghera, một thành phố ở Lombardy miền bắc nước Ý. Từ khi còn đi học, ông đã sớm có niềm hứng thú với thời trang khi đến phụ việc cho người cô Rosa và nhà thiết kế địa phương Ernestina Salvadeo.
Năm 18 tuổi Valentino Garavani đến Milan để học. Trong một dịp du lịch đến Barcelona, cậu thanh niên Valentino đã nhìn thấy một quý cô trong chiếc đầm nhung đỏ tuyệt đẹp tại nhà hát opera. Hình ảnh ấy đã để lại ấn tượng sâu sắc trong đầu Valentino. Để rồi từ đó, màu đỏ trở thành gam màu gắn liền với các thiết kế của ông mãi về sau.
Sự bắt đầu của một huyền thoại thời trang
Ảnh: Valentino
Nếu phải nói về học vấn thời trang của Valentino Garavani, phải nói rằng ông đã tiếp thu nét đẹp của nhiều vùng đất khác nhau để mang vào thương hiệu cá nhân. Kỷ luật trong phương pháp may đo của Ý, quan niệm về trang phục như một công trình kiến trúc giống các nhà thiết kế nước Pháp, đã tạo nên phong cách thiết kế cá nhân của ông.
Sau khi hoàn tất học vấn ở Milan, ông lại chuyển đến Paris để theo đuổi ước mơ thời trang nhờ sự ủng hộ của cha mẹ ông. Vào thời điểm đầu những năm 1950, Paris đang là kinh đô của thời trang haute couture. Ông học ngành thiết kế tại trường École des Beaux-Arts và Hiệp hội Chambre Syndicale de la Couture Parisienne.
Khi ra trường, ông xin vào học việc tại nhà mốt Jacques Fath, rồi đến Balenciaga. Sau đó ông làm việc cho nhà couture Jean Dessès, tại đây ông có cơ hội thiết kế trang phục cho nữ bá tước Jacqueline de Ribes. Sau 5 năm, do một bất đồng, ông rời nhà mốt này sang làm cho người bạn, Guy Laroche khoảng 2 năm.
Valentino Garavani tại hậu trường chuẩn bị BST Alta Moda 1959. Ảnh: Valentino
Năm 1959, Valentino quyết định trở về Rome để thành lập nhà mốt riêng. Với sự trợ giúp tài chính từ cha cùng những người bạn làm ăn của ông, nhà thiết kế trẻ tuổi quyết định xây dựng một thương hiệu theo chuẩn mực haute couture mà ông đã học được ở Paris. Từ bộ sưu tập đầu tay, ông được biết đến trong làng thời trang với cụm từ “Valentino red” chuyên thiết kế những chiếc đầm đỏ.
Tuy nhiên, Valentino không phải là một nhà kinh doanh giỏi. Do chỉ chuyên tâm làm nên những thiết kế cầu kỳ, ông tốn rất nhiều vốn vào các nguyên liệu đắt tiền. Thậm chí, ông còn mời người mẫu từ Paris bay đến Rome để diễn show. Việc này dần ăn mòn tài chính của công ty, dẫn đến việc các cổ đông đồng loạt rút vốn. Nhà mốt của Valentino đang đứng trước nguy cơ phá sản thì ông không gặp được “vị cứu tinh”: Giancarlo Giammetti (ảnh dưới).
Cặp đôi gặp nhau lần đầu vào một ngày cuối tháng 7/1960 tại quán Café de Paris ở Rome. Giancarlo khi đó đang là sinh viên năm hai trường kiến trúc. Chẳng bao lâu ông thôi học và gia nhập nhà mốt Valentino, trở thành bạn hợp tác kinh doanh lẫn người tình của Valentino Garavani.
Valentino và người tình, người đồng sự Giancarlo Giammetti (trái)
Tài năng quản lý của Giancarlo và thiết kế của Valentino đã đưa thương hiệu đạt thành công và danh tiếng quốc tế. Danh sách khách hàng bao gồm những tên tuổi như công nương Begum Aga Khan, nữ hoàng Bỉ Paola, ngôi sao điện ảnh Elizabeth Taylor và Audrey Hepburn, và cả Đệ nhất phu nhân nước Mỹ Jacqueline Kennedy.
Jacqueline Kennedy phát hiện ra thương hiệu Valentino sau khi thấy một người bạn diện trang phục của ông. Năm 1964, Jacqueline đặt may 6 bộ váy trắng và đen mà bà mặc trong suốt những năm sau khi chồng, tổng thống John F. Kennedy bị ám sát. Bà trở thành khách hàng, bạn thân của Valentino Garavani, giúp đưa tên tuổi ông lên địa vị cao cấp trong làng thời trang thế giới. Valentino chính là người thiết kế váy cưới cho Jacqueline khi bà đi bước nữa với ông trùm hàng hải người Hy Lạp, Aristotle Onassis năm 1968.
Dù duy trì việc kinh doanh ở Florence và Rome, Valentino Garavani dành phần lớn thời gian những năm 1970 ở New York. Ngoài tình bạn với Jacqueline Kennedy, ông còn kết thân với họa sỹ pop art Andy Warhol, biên tập Diana Vreeland.
Người tiên phong cho làng thời trang cao cấp nước Ý
Gwyneth Paltrow ngồi cạnh nhà sáng lập Valentino Garavani ngắm show diễn haute couture Thu Đông 2015.
Ông Valentino Garavani được xem như người tiên phong trong làng thời trang Ý vì khả năng đưa thời trang Ý sánh vai haute couture của nước Pháp, mở ra cơ hội cho những thương hiệu đi sau như Armani và Versace.
Ông cũng thành công mở rộng đế chế thời trang của mình với những phương thức tiếp thị và nhượng quyền. Ví dụ, từ năm 1978, ông đã ra mắt chai nước hoa riêng, gọi đơn giản là Valentino. Trong năm kế tiếp, ông bán quyền sử dụng tên thương hiệu cho túi xách, hàng hóa, dù, khăn tay, và cả bút viết ở Nhật Bản. Theo vị cộng sự Giancarlo Giammetti nhớ lại, ở đỉnh điểm, Valentino từng có đến 42 license nhượng quyền khác nhau.
Dù ông nghỉ hưu năm 2008, thương hiệu Valentino vẫn được vận hành sự chuyển giao thương mại thông minh. Valentino Garavani đã bán thương hiệu đi năm 1998. Thương hiệu hiện tại được tiếp quản bởi hai công ty Mayhoola và tập đoàn Kering, đảm bảo di sản của ông vẫn còn sống mãi.
Các cột mốc quan trọng trong sự nghiệp của Valentino Garavani
Năm 1960, ông thành lập thương hiệu mang tên mình.
Năm 1962, Valentino Garavani tổ chức show diễn quốc tế đầu tiên ở cung điện Pitti, thành phố Florence, nước Ý. Show diễn đã thu hút những phụ nữ thượng lưu và quý tộc trên thế giới. Chỉ trong vòng vài năm, những thiết kế của Valentino dẫn đầu giới couture Ý.
Năm 1967, ông nhận giải Neiman Marcus. Thời điểm đó, đây được xem là giải thưởng Oscar của thời trang.
Năm 1984, đội tuyển Olympic của Ý mặc trang phục Valentino đến Los Angeles tham gia Thế vận hội mùa hè.
Năm 1985, Tổng thống Sandro Pertini đã phong tặng ông danh hiệu Đại sĩ quan Huân chương Công trạng của Cộng hòa Ý.
Tháng 9-2007, Valentino Garavani tuyên bố nghỉ hưu. Bộ sưu tập ready-to-wear cuối cùng của ông được trình diễn vào tháng 10 cùng năm ở Paris. Bộ sưu tập haute couture cuối cùng được tổ chức vào tháng 1-2008 với sự trở lại đặc biệt của các siêu mẫu đình đám một thời như Eva Herzigová, Naomi Campbell, Claudia Schiffer, Nadja Auermann, Karolína Kurková và Karen Mulder.
Năm 2008, bộ phim Valentino – The Last Emperor (Vị hoàng đế cuối cùng) được công chiếu tại Liên hoan phim quốc tế Venice. Đây là một phim tài liệu do Matt Tyrnauer đạo diễn. Đoàn làm phim đã theo chân Valentino từ tháng 6-2005 đến tháng 7-2007, ghi lại những hình ảnh các hoạt động của nhà thiết kế, bao gồm cả show diễn kỷ niệm 45 năm sự nghiệp của ông vào năm 2007.
Harper’s Bazaar Việt Nam
